Anasayfa / YOLSUZLUKLA MÜCADELE / Makaleler / VATANDAŞIN YOLSUZLUK ALGISI VE YOLSUZLUKLA KARIŞTIRILAN KAVRAMLAR/Abdullah ÇAVUŞ/Yolsuzluk Hile ve Suistimal Denetimleri Uzmanı

VATANDAŞIN YOLSUZLUK ALGISI VE YOLSUZLUKLA KARIŞTIRILAN KAVRAMLAR/Abdullah ÇAVUŞ/Yolsuzluk Hile ve Suistimal Denetimleri Uzmanı

VATANDAŞIN YOLSUZLUK ALGISI VE YOLSUZLUKLA
KARIŞTIRILAN KAVRAMLAR

Abdullah
ÇAVUŞ/Yolsuzluk Hile ve Suistimal Denetimleri Uzmanı

Yolsuzluk
kavramı, son yıllarda ülkemizde kamuoyunun gündeminden hiç düşmemektedir.
Bunlara rağmen, henüz yolsuzluk kavramı net olarak tanımlanabilmiş bir kavram
değildir. Yolsuzluk, çoğunlukla rüşvet, hırsızlık, torpil, adam kayırma, kara
para, kayıt dışı ekonomi, mafya ekonomisi kavramlarıyla karıştırılmaktadır.

Bununla
birlikte, bu çalışma esnasında yolsuzluk konusunun bilimsel olarak çok az
irdelendiğini gördük. Genelde konu ile ilgili yazılan kitaplar, makaleler
nesnel olaylar bazında kalmış, bilimsel verilerden hareket ile ülkemizin bize
göre en önemli sorunu olan, toplum vicdanın da derin yaralar açan ve toplumsal
ahlakın dejenerasyonuna neden olan bu hastalığın teşhisi ve tedavisi
konularında ise çok az sayıda çalışma yapılmıştır.

Öte
yandan yolsuzluk, yasalara aykırı bir durum olduğu için, sorununun
irdelenmesinde de birtakım zorluklar yaşanmaktadır. İlgililer böyle bir konuda
konuşmaktan ve bilgi vermekten kaçınmaktadır.

Yolsuzluk
konusunda TÜSİAD’ ın yaptırmış olduğu bilimsel anketler sonucunda da yolsuzluk
kavramının vatandaşlarımız tarafından da net olarak tanımlanamadığını
görmekteyiz. TÜSİAD’ın 2329 denek ile yaptığı ankete göre vatandaşlarımızın
yolsuzluk algılamasının aşağıdaki gibi olduğu tespit edilmiştir.

-Hırsızlık
ve dolandırıcılık :% 24,6

-Rüşvet
:%17,5

-Devletin
Soyulması :%11,5

-Banka
Hortumlaması :%8,5

-Hak
Gaspı :%7,9

-Görevi
Kötüye Kullanma :%3,7

-Adam
Kayırma :%3,3

-Vergi
Kaçakçılığı :%1,6

-Örgütlü
Suç :%1,4

-Diğer
:%3,7

-Devlet
Kurumları :%16,2

Olarak
ortaya çıkmıştır.

Yolsuzluk
konusunda İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından 597 Denek üzerinde yapılan
ankette ise, deneklere yolsuzluktan ne anladıkları sorulmuş olup, verilen
cevaplara göre; birinci sırada %40.5 ile hırsızlık, ikinci sırada %38.2 ile
haksız kazanç ve rant, üçüncü sırada %6.0 ile rüşvet, dördüncü sırada ise %4
ile popülizm gelmektedir.

Yolsuzluğun
birbirinden farklı birçok tanımı yapılmıştır. Ancak her birinin eksik kaldığı
bir taraf vardır. Yolsuzlukla ilgili birkaç sene önceki konferans ve
toplantılarda, tanım sorununa büyük zaman harcanmıştır. Tıpkı bir körün fili
tarif etmesi gibi, yolsuzluk kavramı da tarifi zor ama fark edilmesi kolay bir
olgudur. Çoğu durumda değişik gözlemciler, belirli davranışların yolsuzluğa
işaret ettiği konusunda hemfikir olmuşlardır.

Bunun
yanında yolsuzluk faaliyetlerinin hepsi rüşvet verme ile sonuçlanmamaktadır.
Örneğin, hasta olduğunu iddia edip tatile giden bir kamu çalışanı, mevkiini
kişisel çıkarı için kullanmaktadır. Böylece, rüşvet verilmediği halde, bir
yolsuzluk faaliyetinde bulunulmaktadır.

Kendi
kasabasına havaalanı yaptıran bir siyaset adamı, rüşvet vermediği halde
yolsuzluk yapmış olmaktadır.

Ayrıca,
rüşveti hediyeden ayırmak da önemlidir. Birçok olayda rüşvet, hediye adı
altında gizlenebilmektedir. Rüşvette bir karşılık varken, hediye
karşılıksızdır. Aralarında temel bir ayrım olsa da, bazen bu ayrımı yapmak zor
olmaktadır.

Görüleceği
üzere günlük hayatımız da en çok karşılaşılan ve kullanılan yolsuzluk
kelimesine yüklenilen anlamlar konusunda bir karışıklık yaşanmaktadır.

Yolsuzluğun
en çok kullanılan ve en basit tanımı “kamu yetkisinin özel çıkarlar için
kötüye kullanılması”dır. Dünya Bankası’nın kullandığı tanım budur.

Ama
buradan, yolsuzluğun özel sektör faaliyetlerinde bulunmadığı sonucuna da
varılmamalıdır. Özellikle büyük özel teşebbüslerde, örneğin alım yapılırken ve
hatta işe adam alınırken bile yolsuzluk yapılmaktadır.

Bazen,
kamu yetkisi sadece özel çıkarlar için kullanılmaz. Bir kişi, partisi, sınıfı,
grubu, dostları ve ailesinin çıkarı için de yolsuzluk yapabilmektedir. Günümüz
de birçok ülkede yolsuzluk, siyasi partilerin faaliyetlerini finanse etmek için
yapılmaktadır.

Yolsuzluk
faaliyetlerinin hepsi rüşvet verme ile sonuçlanmamaktadır. Örneğin, hasta
olduğunu iddia edip rapor alarak tatile giden yada tatil için hiç ihtiyaç yok
iken tatil yörelerine görevlendirme çıkaran bir kamu çalışanı, mevkisini
kişisel çıkarı için kullanmaktadır. Ayrıca son yıllarda ülkemizde sıkça
yaşandığı üzere, ödeneği olmadığı halde Bakanların seçim bölgelerine yaptığı
verimli olmayan yatırımlar sonucu, kamu kaynaklarının heba ve israfı da özünde
bir tür yolsuzluktur. Böylece, rüşvet verilmediği halde, bir tür yolsuzluk
faaliyetinde bulunulmaktadır.

Bu
tespitlerden hareket ile yolsuzluk gibi bilimsel olarak çok az irdelenmiş olan
bir kavramı ayrıntılı olarak, tanımlamadan ve sınıflandırmadan, üzerinde
çalışma yapmak ve bilimsel sonuçlar çıkarmak ise mümkün değildir.

Hakkında admin

Check Also

DİKKAT BAĞIMSIZ DENETİM  RAPOR FORMATINA UYMAMAKTAN DOLAYI FİRMALARA CEZA GELİYOR/ABDULLAH ÇAVUŞ(25.09.2020)

DİKKAT BAĞIMSIZ DENETİM  RAPOR FORMATINA UYMAMAKTAN DOLAYI FİRMALARA CEZA GELİYOR Abdullah ÇAVUŞ/Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×