Abdullah ÇAVUŞ – BİLGİ & DENEYİM PAYLAŞIM PORTALI “Bilgiye sahip olarak doğmuş birisi değilim. Öğrenmeye çalışıyorum ve Öğretmeyi seviyorum” Konfüçyüs
İlgili Yazılar
DERNEK ŞUBESİ KURULUŞU İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR NELERDİR?
(100 SORUDA DERNEKLER KANUNU SORU-86)
Abdullah ÇAVUŞ/E.Vergi Müfettişi-Bağımsız Denetçi
Dernekler Kanunu tanımlar başlıklı 2.ci maddesinde “Dernek Şubesi: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimdir.” Şeklinde tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki tanıma göre dernek şubesinin varlığı mevcut bulunan bir derneğe bağlıdır.
Dernek tüzüklerinde derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği yer almak zorundadır.
Şube açma yetkisi dernek kurulunun görevleri arasındadır
Şube açılacak yerleri genel kurul belirler ve şube açılacak yerler konusunda yönetim kuruluna yetki verir
Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler, genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları en az üç kişinin imzaladığı Kuruluş Bildirimini ve aşağıda belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
I-DERNEKLER KANUNU
Dernekler Kanunu 4/g maddesinde;
“Dernek tüzüklerinde derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği yer almak zorundadır.”
Hükmü bulunmaktadır.
Bunun yanında dernekler kanunundaki dernek şubesine ilişkin diğer hususlar aşağıdaki gibidir.
Uluslararası faaliyet
Madde 5- Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, yurt dışında temsilcilik veya ŞUBE AÇABİLİR, yurt dışında dernek veya üst kuruluş kurabilir veya yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara katılabilirler.
Yabancı dernekler, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya ŞUBE AÇABİLİR, dernek veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara katılabilirler.
Şube genel kurulları
Madde 7- Şube genel kurulları olağan toplantılarını merkez genel kurulu toplantısından en az iki ay önce bitirmek zorundadırlar.
I-DERNEKLER YÖNETMELİĞİ
Dernekler yönetmeliği 7. Maddesinde şube kuruluşuna ilişkin hükümler bulunmaktadır. Madde metni aynen aşağıdaki gibidir.
Şube kuruluşu
Madde 7 – Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler, genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları en az üç kişinin imzaladığı Kuruluş Bildirimini (EK- 2) ve aşağıda belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
a) (Mülga:RG-30/10/2011-28100)
b) (Mülga:RG-30/12/2009-27448)
c) Şube kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın örneği,
d)Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin örnekleri,
e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
f) Şube açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul kararının örneği,
g) Kurucu olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek yönetim kurulu kararı
II- DERNEK ŞUBE KURULUŞU İÇİN İSTENİLEN BELGELER
Bu açıklamalardan hareketle Şube kuruluşu için gerekli belgeler aşağıdaki gibidir.
- Genel merkezin onaylı tüzük fotokopisi
- Şube açılması için dernek yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul kararının fotokopisi
- Şube kurucusu olarak yetkilendirilmiş kişileri gösteren dernek yönetim kurulu kararının fotokopisi
- Şube kurucusu olarak yetkilendirilen kişiler tarafından doldurulmuş ve imzalanmış Kuruluş Bildirimi Formu
- Dernek genel merkezinin en son tasdiklenmiş tüzüğünün fotokopisi
- Şube kurucuları arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri
- Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste
- Şube adresinin tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen yerlerde bulunacak olması halinde kat malikleri kurulunun oybirliği ile alacağı karar örneği (muvafakatname)
- Dernek kuruluşu ile şube kuruluşu aynı kurallara tabidir.
Çocuk derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk dernekleri şubelerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Dernek şubeleri, olağan genel kurul toplantılarını, merkez olağan genel kurulu toplantısından en az iki ay önce tamamlamak ve genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen kırk beş gün içinde mülki idare amirliğine ve genel merkezlerine bildirmek zorundadırlar.
III-ŞUBE KURULUŞUNDA DİKKAT EDİLECEK DİĞER HUSUSLAR
Şube kuruluşunda dikkat edilmesi gereken önemli hususlar aşağıdaki gibidir.
- Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen Kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları yapılan tebligat üzerine süresi içinde gidermeyen derneklerin, şubesi açılamaz.
- Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler şube açabilir.
Bir dernek şubesinin kurulabilmesi için en az 3 (Üç) gerçek veya tüzel kişi gerekmektedir. - Dernek şubesi yerleşim yerinin tapuda mesken olarak gösterilen yerlerde açılması durumunda, kat malikleri kurulunun oybirliği ile alacağı karar örneği eklenmesi gerekmektedir.
- Çocuk derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde şube kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
- Kurucular arasında yabancı kişiler varsa, Kuruluş Bildirimi’ndeki T.C. Kimlik No alanına yabancı gerçek kişiye Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilen yabancı kimlik numarası yazılır.
- Kurucular arasında tüzel kişilerin olması durumunda, Kuruluş Bildirimindeki Adı ve Soyadı alanına kurucu tüzel kişinin adı yazılır.
İlgili evraklar şube kurucularından biri tarafından İl Dernekler Müdürlüğü’ne teslim edilmesi gerekmektedir. - Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu, kuruluş bildirimleri için verilen alındı belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
