Anasayfa / BAĞIMSIZ DENETİM / SİYASİ PARTİLERE KİMLER BAĞIŞ YAPABİLİR? Abdullah ÇAVUŞ/Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı (09.08.2021)

SİYASİ PARTİLERE KİMLER BAĞIŞ YAPABİLİR? Abdullah ÇAVUŞ/Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı (09.08.2021)

SİYASİ PARTİLERE KİMLER BAĞIŞ YAPABİLİR?

Abdullah ÇAVUŞ/Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı (09.08.2021)

Siyasi partiler, Anayasa ve kanunlara uygun olarak; milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.

Siyasi partiler belirtilen bu amaçlarına ulaşabilmek, seçimlerde istedikleri sonuca elde edebilmek amacıyla uygun harcamalarını finanse edebilmek için gelir kaynaklarına ihtiyaç duymaktadırlar.

İş bu yazımızda partilerin gelirlerine değindikten sonra; BAĞIŞLAR konusundaki kanunda bulunan sınırlamalara ve siyasi partilerin kimlerden bağış alabileceğini, kimlerden bağış alamayacağını açıklamaya çalışacağız.

I- SİYASİ PARTİLERİN GELİRLERİ

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 61. Maddesinde siyasi partilerin gelirleri tek tek sayılmıştır.

Madde metni aynen aşağıdaki gibidir.

Gelirler ve kaynakları

 Madde 61 –Siyasi partilerin gelirleri amaçlarına aykırı olamaz. Siyasi partiler aşağıda belirtilen gelirleri elde edebilirler:

a) Parti üyelerinden alınacak giriş aidatı ile üyelik aidatı,

b) Partili milletvekillerinden alınacak milletvekilliği aidatı,

c) Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve il genel meclis üyeliği aday adaylarından alınacak özel aidat, (Bu aidatlar 64 üncü maddedeki esaslar dahilinde siyasi partilerin yetkili merkez karar organlarınca tespit ve tahsil olunur.)

d) Parti bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri rumuzların satışından sağlanacak gelirler,

e) Parti yayınlarının satış bedelleri,

f) Üye kimlik kartlarının ve parti defter, makbuz ve kağıtlarının sağlanması karşılığında alınacak paralar,

g) Partice tertiplenen balo, eğlence ve konser faaliyetlerinden sağlanacak gelirler,

h) Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,

i) Bağışlar.

j) Devletçe yapılan yardımlar

 (h) bendinde yazılı parti mal varlığından elde edilen gelirler hariç olmak üzere, diğer bentlerde yazılı kaynaklardan elde edilen gelirlerden hiçbir surette vergi, resim ve harç alınmaz.

İş bu yazımızda BAĞIŞLAR konusundaki üst sınırı, siyasi partilerin kimlerden bağış alabileceğini, kimlerden bağış alamayacağını açıklamaya çalışacağız.

2820 sayılı kanunda BAĞIŞLAR ile ilgili detay düzenleme 66. Madde de yapılmıştır.

Madde metni aynen aşağıdaki gibidir.

Bağışlar:

Madde 66- Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler ve muhtarlıklar, kamu iktisadi teşebbüsleri, özel kanunla veya özel kanunla verilen yetkiye dayanılarak kurulmuş bankalar ve diğer kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsü sayılmamakla beraber ödenmiş sermayesinin bir kısmı Devlete veya bu fıkrada adı geçen kurum, idare, teşebbüs, banka veya kuruluşlara ait müesseseler, siyasi partilere hiçbir suretle taşınır veya taşınmaz mal veya nakit veya haklar bağışlayamaz ve bu gibi mal veya hakların kullanılmasını bedelsiz olarak bırakamazlar; bağlı oldukları kanun hükümleri dışında siyasi partilere ayni hakların devrine dair tasarruflarda bulunamazlar. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren sendikaları ile bunların üst kuruluşları, dernekler, vakıflar ve kooperatifler, özel kanunlarında yer alan hükümlere uymak koşuluyla siyasi partilere maddi yardım ve bağışta bulunabilirler.

 Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasi partiye aynı yıl içerisinde iki milyar liradan fazla kıymette ayni veya nakdi bağışta bulunması (Ek ibare: 2/1/2003-4778/8 md.) veya yayınları kullandırması yasaktır. Bağış veya bağışların bağışta bulunana veya yetkili temsilcisine veya vekiline ait olduğunun partice verilen makbuzda açıkça belirtilmesi gerekir. Böyle bir belgeye dayanılmaksızın siyasi partilerce bağış kabul edilemez. Siyasi partilerin adına açılmış banka hesaplarına yapılan bağışlar için ayrıca gelir makbuzu düzenlenmez.

 Siyasi partiler, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, Türk uyrukluğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden herhangi bir suretle ayni veya nakdi yardım ve bağış alamazlar.

2820 sayılı kanunun EK 7.ci maddesi ile 66. Maddedeki parasal sınırların her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağına yönelik özel düzenleme yapılmıştır.

II- SİYASİ PARTİLER KİMLERDEN BAĞIŞ ALAMAZLAR

Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere siyasi partiler aşağıda sayılan kişi ve kurumlardan bağış alamazlar.

1- Siyasi partiler yabancı devletlerden bağış alamaz

2-Siyasi partiler Uluslararası Kuruluşlardan bağış alamazlar

3-Yabancı ülke vatandaşlarından bağış alamazlar

4- Yabancı ülkelere ait şirketlerden bağış alamazlar

5- Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler ve muhtarlıklardan bağış alamazlar

6- Kamu iktisadi teşebbüsleri,

7-Özel kanunla veya özel kanunla verilen yetkiye dayanılarak kurulmuş bankalar ve diğer kuruluşlar,

8- Kamu iktisadi teşebbüsü sayılmamakla beraber ödenmiş sermayesinin bir kısmı Devlete veya bu fıkrada adı geçen kurum, idare, teşebbüs, banka veya kuruluşlara ait müesseseler, siyasi partilere hiçbir suretle taşınır veya taşınmaz mal veya nakit veya haklar bağışlayamaz ve bu gibi mal veya hakların kullanılmasını bedelsiz olarak bırakamazlar; bağlı oldukları kanun hükümleri dışında siyasi partilere ayni hakların devrine dair tasarruflarda bulunamazlar.

III- SİYASİ PARTİLERE KİMLER BAĞIŞ YAPABİLİR

2820 Sayılı Siyasi Partiler kanunu 66. Maddesine göre Siyasi Partiler aşağıdaki kişilerden Nakdî yardım ve ayni yardım alabilir.

1- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı tüm gerçek kişiler bağış yapabilir.

2- Vergi Mükellefi olan tüm TÜRK ŞİRKETLERİ bağış yapabilir.

3- Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları (ODALAR-BAROLAR) bağış yapabilir.

4- İşçi ve işveren sendikaları ile bunların üst kuruluşları,

5-Dernekler,

6- Vakıflar

7-  Kooperatifler,

IV- BAĞIŞLARDA ÜST SINIR

2820 sayılı kanunun EK 7.ci maddesi ile 66. Maddedeki parasal sınırların her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağına yönelik özel düzenleme yapılmıştır.

66.CI Maddedeki 2 milyar sınırı 2013 yılında maddeye eklenmiş olup bu tutar ek 7.ci madde hükümleri gereğince her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmaktadır.

Siyasi partilere yapılacak bağışların üst limiti, ilgili mevzuata göre 2021 yılı için kişi başı 72.900 TL olarak belirlenmiştir.

Bir sonraki yazımızın konusu partilere yapılan bağışların vergi kanunları karşısındaki durumları olacaktır.

Abdullah ÇAVUŞ

Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı (09.08.2021)

Hakkında admin

Check Also

SİYASİ PARTİLERİN HARCAMALARININ SAYIŞTAY TARAFINDAN DENETİMİ/ Abdullah ÇAVUŞ (06.08.2021)

SİYASİ PARTİLERİN HARCAMALARININ SAYIŞTAY TARAFINDAN DENETİMİ Abdullah ÇAVUŞ/ Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı (06.08.2021) Demokratik sistemlerin …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×