Anasayfa / Manşet / İTHAL EDİLEN BANDROLE TABİ CİHAZLARDA GTİP BAZLI TAKİP UYGULAMASI BANDROL KAYIP KAÇAĞINI ÖNLEYECEK/Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

İTHAL EDİLEN BANDROLE TABİ CİHAZLARDA GTİP BAZLI TAKİP UYGULAMASI BANDROL KAYIP KAÇAĞINI ÖNLEYECEK/Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

İTHAL EDİLEN BANDROLE TABİ CİHAZLARDA GTİP BAZLI TAKİP UYGULAMASI BANDROL KAYIP KAÇAĞINI ÖNLEYECEK

Abdullah
ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

Bandrole
tabi cihaz ithalatları açısından olduğu kadar ihraç edilen bandrole tabi cihazlar
yada yurt dışına iade edilen bandrole tabi cihazlar açısından ürünün takibi
açısından GTİP uygulamasından faydalanılarak BANDROL KAYIP KAÇAKLARININ önüne
geçmek mümkündür.

Konunun
TRT bandrol gelirleri açısından kullanım yöntemlerine değinmeden önce GTİP
hakkında kısa bilgi vermenin faydalı olacağı kanısındayım.

I- GTİP NEDİR?

GTİP,
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nun kısaltmasıdır. Ülkemizde, genel olarak
tarife cetvelinin yerine kullanılan GTİP, aslında Türk Gümrük Tarife
Cetveli’nde 12 haneli koda verilen isimdir. GTİP, İngilizce’de, HS Code,
Customs Tariff, Harmonized Code veya Harmonized System olarak
adlandırılmaktadır.

Tüm
dünyada, her ülkenin tarife cetvelinin esasını Armonize Sistem Nomankaltürü
(AS) oluşturmaktadır. Nomankaltür, uluslararası kurallara ve yorumlara göre
uluslararası ticarete konu olan tüm ürünlerin sistematik olarak
numaralandırılması veya isimlendirilmesi anlamına gelmektedir.

6
haneli kodlardan oluşan Armonize Sistem, uluslararası ticaret istatistikleri ve
ülkelerin gümrük tarifeleri için evrensel bir temel teşkil etmektedir.

Resmi
adı Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi (The Harmonized Commodity Description
and Coding Systems) olan Armonize Sistem, uluslararası ticarete konu olan tüm
mallar için kullanılan uluslararası bir ticari sınıflandırma sistemidir.

 Armonize Sistem’de ticarete konu tüm ürünler
belirli bir mantık ve sistematik çerçevesinde sınıflandırılmaktadır.

Gümrüklerde,
ürünler bu kodlar üzerinden kayıt altına alınmaktadır. Ticarete konu olan
eşyalar gümrükte işlem görürken bu kodlar üzerinden işlem görmektedir.

Armonize
Sistem, ürünler için evrensel bir ticaret dili, ürün kodlaması ve uluslararası
ticaret için vazgeçilmez bir araçtır. Armonize Sistem kodunun, ürünlerin gümrük
işlemlerindeki “kimlik numarası” olduğu da söylenebilir.

GTİP
ise Armonize Sitemi esas alan ve ilk altı (6) hanesi Armonize Sitemle aynı olan
Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki 12 haneli koda verilen isimdir. Her bir
eşya/eşya grubu için bir GTİP kodu bulunmaktadır.

Tarife
cetvelinde, 12’li kod olan GTİP, ülkemizde ürünlerin en detay bazda
sınıflandırıldığı, ürünlerin gümrük vergilerinin uygulandığı ve istatistiksel
amaçlarla kullanılan koddur.

Özetle,

  • İlk 4 Rakam Eşyanın Pozisyon Numarasını,
  • İlk 6 Rakam Dünya Gümrük Örgütü’ne üye tüm
    ülkelerce kullanılan Armonize Sistem Nomanklatür kodunu,
  • 7-8 inci rakamlar Avrupa Birliği ülkeleri
    tarafından kullanılan Kombine Nomanklatür kodunu,
  • 9-10 uncu rakamlar farklı vergi
    uygulamaları nedeniyle açılan pozisyonları gösteren kodları,
  • 11-12 inci rakamlar ise Gümrük Tarife
    İstatistik (GTİP) kodlarını

Oluşturmaktadır.

Bandrole
tabi cihaz ithalatları açısından olduğu kadar ihraç edilen bandrole tabi
cihazlar yada yurt dışına iade edilen badrole tabi cihazlar açısından ürünün
takibi açısından GTİP uygulamasından faydalanılarak BANDROL KAYIP KAÇAKLARININ
önüne geçmek mümkündür.

GTİP
uygulamasının yanında Gümrüklerde uygulanan otomasyon sistemleri sayesinde
ithalatçı firmaların yanında ihracatçı firmalarında alım satımları;

1- Gümrük
beyannameleri bazında

2- GTİP
numarası bazında

3- İlgili
gümrük Müdürlüğü bazında

4- Tarih
ve dönem bazında

5- İthalat
bazında

6-İhracat
bazında

7-
Firma bazında

Ayrı ayrı
takip edilebilecek ve anlık çıktı alabilecek TEKNOLOJİK ALT YAPIYA ULAŞMIŞTIR.

Gümrükler
bu sistemi önce GÜMRÜK VERİ AMBARI (GÜVAS) adı ile kurgulamış ve hayata geçirmiş
daha sonra sistemde yenilemeler yapılmış ve adı da KARAR DESTEK SİSTEMİ (KDS) OLMUŞTUR.

Bu iki
sistem ayrı bir yazımızın konusu olacaktır.

Yazımızın
bu kısmında TRT bandrolünden KAYIP KAÇAĞIN ÖNLENMESİ İÇİN GTİP bazlı takip uygulamasından
NASIL YARARLANILACAĞI İTHALAT VE İHRACAT açısından ayrı ayrı
DEĞERLENDİRİLECEKTİR.

II- BANDROLE TABİ CİHAZ İTHALATLARINDA
GTİP UYGULAMASININ FAYDALARI:

3093
sayılı TRT Gelirleri Kanununda 2014 yılında 6552 sayılı kanunla yapılan değişiklik
ile BANDROLE TABİ CİHAZ İTAHALATÇILARINA bu cihazların gümrüklerden geçerek
serbest dolaşıma girmesi öncesinde TRT den BANDROL  alma mecburiyeti getirilmiştir.

İlgili
kanun maddesi aynen aşağıdaki gibidir.

Cihazların
imalat ve ithalatı:(3)

Madde
3 – (Değişik birinci fıkra: 10/9/2014-6552/104 md.) Bu Kanunun 1 inci
maddesinde belirtilen cihazları imal edenler satıştan önce; ithal edenler ise
serbest dolaşıma girişinde bandrol veya etiket almaya mecburdur.

Bu mevzuat
değişikliği  ile birlikte 3093 sayılı
kanunun 5/b fıkrasında da değişikliğe gidilmiş olup Gümrüklere ithal edilen
bandrole tabi cihazların serbest dolaşıma girişi anında TRT bandrolü alınmasını
temin etme konusunda sorumluluk ve görev yüklenilmiştir.

İlgili
kanun maddesi aynen aşağıdaki gibidir.

5/b)
(Değişik : 10/9/2014 – 6552/105 md.) Bu maddenin (g) bendi kapsamı dışında
kalan bandrol ücretleri; Gümrük idarelerince ithalatta alınan gümrük vergileri
ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil olunur ve yapılan aylık
tahsilat toplamı en geç takip eden ayın on beşinci gününe kadar Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirilir. Bu ücretlerin tahsiline, iadesine,
teminata bağlanmasına ve tahsil edilen ücretlerin Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumuna aktarılmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu arasında müştereken belirlenir.

HÜKÜMLERİ
GETİRİLMİŞTİR.

2014
yılında yapılan kanun değişikliğinden önce ise TRT ile Gümrük Müsteşarlığı
arasında GÜVAS  VERİ PAYLAŞIM PROTOKOLÜ
yapılmış ve bandrole tabi cihaz ithalatları GTİP numarası bazında  TRT’ye düzenli olarak bildirilmiştir.

Bandrole
tabi cihazların GTİP Numaraları VE BADNRO ÜCRETİ ORANLARI 2015 YILINDA
ÇIKARILAN BİR KARARNAME İLE aşağıdaki gibidir.

BANDROLE TABİ
CİHAZLAR VE BANDROL ORANLARI
CİHAZIN CİNSİ GTİP ORAN (%)
1- Televizyon 8528.72
8528.73
16
2- Radyo, portatif radyo-teyp,
radyo-pikap
85.27 16
3- Video 85.21 16
4- Birleşik cihazlar
a) Video-televizyon-radyo
b) Video-televizyon
c) Radyo-televizyon
ç) Müzik setleri ve benzerleri
85.19
8527.91
8521.10
8528.72
8528.73
16
5- Cep telefonları 8517.12.00.00.11          
6
6- Uydu alıcısı, set üstü medya kutusu
(set up box) cihazları
8528.71.15.00.00
8528.71.19.00.11
8528.71.19.00.19
8528.71.91.00.00
 
10
 
7-Taşıtlar (Üzerinde görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen cihaz
bulunanlar)

       
a)
 Kara taşıtları
 
       
b)
 Diğer taşıtlar
 
 
 
 
87.01, 87.02, 87.03, 87.04, 87.05,
87.09, 87.11, 8716.10
 
 
86.01, 86.02, 88.01, 88.02, 89.01,
89.02, 89.03, 89.04, 89.05, 8906.90
 
 
0,4
 
 
0,01
8-Diğer cihazlar

Radyolu ve/veya TV’li ışıldak
Radyolu ve/veya TV’li saat
Radyolu kulaklık
Radyolu fotoğraf makinesi
Radyolu adımsayar
Radyolu Kalemler
Radyolu ve/veya TV’li banyo
sistemleri
Radyo/TV yayını alabilen
navigasyon cihazları
Radyolu ve/veya TV’li banyo
sistemleri
Radyo ve/veya televizyon
eklentili buzdolapları
DVD-VCD player ve benzerleri
FM tuner kartı
TV tüner kartı
MP3/MP4 çalar ve benzerleri
Ev sinema sistemleri

 
 

3922.10.00.00.11
3922.10.00.00.12
69.10
8418.10
8418.21
8418.29
8519.81.45.00.19, 8519.81.95.00
85.21.90
8525.80.30.00.00
8526.91.80.00.19
8527.19.00.00.00
8527.29.00.00.00
8527.99.00.00.00
8528.71.11.00.00
2528.71.19.00.19
8528.72
8528.73
9019.10.90.00.13
9506.91.10.00.00
9506.91.90.00.00
 
 
 
8
 
9- Radyo ve/veya televizyon yayını
alma işlevine sahip diğer cihazlar
  0

TRT
Mali Denetçileri ve Maliye Bakanlığı Vergi Müfettişlerince yapılan BANDROL
İNCELEMELERİNDE bandrol kayıp kaçağının daha çok ithal edilen bandrole tabi cihazların
TRT’nin bilgisi dışında kaldığının tespiti üzerine bu önlemler alınmıştır.

2014
yılına kadar GÜVAS PROTOKOLÜ sonrasında ise kanun değişikliği ile Gümrüklerde
Bandrol Alma Mecburiyeti ve bu konuda gümrüklere verilen görev ile kayıp ve
kaçaklar önlenmek istenilmiştir.

Nitekim
TRT bandrol gelirlerinde önemli artışlar meydana gelmiştir.

III- İHRACATTA GTİP UYGULAMASININ FAYDALARI

Bandrole
tabi cihaz ihracatlarından hareketle bandrol kayıp kaçağı nasıl önlenebilir?

Bu sorunun
iki  türlü cevabı bulunmaktadır.

1- İmalatçı Firmalarımızın Bandrole
Tabi Cihaz İhracatları:

3093
sayılı TRT gelirleri Kanunun yukarda zikredilen 3. Maddesinden görüleceği
üzere; imalatçı firmalar bandrole tabi cihazların satışından önce TRT’ne peşin
olarak veya TEMİNAT MEKTUBU karşılığı ALMA ZORUNLULUĞU bulunmaktadır.

İMALATÇI
firmalar üretimleri ve stokları ile pazarlama öngörülerini dikkate alarak TRT
den bandrol almakta ve aldıkları bu cihazları ise bir çoğu BANDROLE TABİ CİHAZ
HENÜZ üretim bandında iken CİHAZA YAPIŞTIRMAKTADIRLAR.

Daha
sonra üzerlerinde bandrol yapıştırılmış olan cihazların bir kısmını İHRAÇ
edebilmektedirler.

İşte
tam bu noktada GTİP bazında ihracat bilgilerinden yararlanılarak bu
bandrollerin sökümüne TRT’nin iştirak etmesi gerekmektedir.

İştirak
edilemediği durumlarda ise GÜMRÜK ÇIKIŞ BEYANNAMESİ ve ekleri üzerinden TEYİT
YAPILMASI GEREKMEKTEDİR.

Çünkü firmalar
bu İHRAÇ ÜRÜNLERİNE ilişkin bandrolleri peşin aldılarsa bandrol ücretlerini
iade talep etmektedirler.

Sonuç
olarak ihraç edilen bandrole tabi cihazlardaki bandrollerin iptal edilmesi ve
bunlara isabet eden bandrol ücretlerinin iade talep edilmesi halinde ödenmesi
uygulamasında GTİP bazlı bilgiler tevsik edici veri olarak kullanılmaktadır.

2İthalatçı Firmaların Yurt Dışına Mal İadeleri:

Yazımızın
yukardaki bölümlerinde ifade edildiği üzere ithalatçı firmalar ithal ettikleri
bandrole tabi cihazlar gümrük hattından geçerek serbest dolaşıma gireceği anda
TRT bandrolü almak zorundadırlar.

Alınan
bu bandroller ithal edilen cihazların üzerine yapıştırılmak zorundadırlar.

Bu
mallar çeşitli nedenlerle yurt dışına tekrar iadelerinde bu bandrollerin
sökülmesi ve bu bandrollere ait bandrol ücretlerinin de mükelleflere nakden
veya mahsuben iadesi söz konusu olabilmektedir.

İşte
tam bu noktada iade edilen malların daha önce ithal edilen mallardan olup
olmadığının, bunlara ilişkin bandrol ücretlerinin ödenip ödenmediğinin YASAL
YOLLARDAN TEVSİKİ için GTİP bazında GÇB ve eklerine ihtiyaç duyulmaktadır.

IV- SONUÇ:

Sonuç
olarak GÜVAS ve sonrasında GDS adı verilen gümrük otomasyon uygulaması
ürünlerin dünyaya entegrasyon olması açısından olduğu kadar bir ürünün TAKİBİ
açısından da son derece önemlidir.

Bu
anlamda 3093 sayılı kanunda  yapılan
değişiklik öncesi TRT ile gümrük Müsteşarlığı arasında yapılan GÜVAS Veri
Paylaşım Protokolü ve 2014 yılında kanun ile ithalatçı mükelleflerin
gümrüklerde bandrol alım uygulamasına geçilmesi yönündeki düzenleme ve GTİP bazlı
ürün takip sisteminden TRT’nin düzenli olarak bilgi alması sonucu, bandrol
gelirlerinde kayıp ve kaçaklar azalmış ve bandrol gelirlerinde çok önemli
artışlar sağlanmıştır.

Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

Hakkında admin

Check Also

DİKKAT BAĞIMSIZ DENETİM  RAPOR FORMATINA UYMAMAKTAN DOLAYI FİRMALARA CEZA GELİYOR/ABDULLAH ÇAVUŞ(25.09.2020)

DİKKAT BAĞIMSIZ DENETİM  RAPOR FORMATINA UYMAMAKTAN DOLAYI FİRMALARA CEZA GELİYOR Abdullah ÇAVUŞ/Bağımsız Denetçiler Derneği Başkanı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×