Anasayfa / Manşet / 3093 SAYILI TRT GELİRLERİ KANUNUN DİĞER MALİ KANUNLARLA OLAN İLİŞKİSİ/Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

3093 SAYILI TRT GELİRLERİ KANUNUN DİĞER MALİ KANUNLARLA OLAN İLİŞKİSİ/Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

3093 SAYILI TRT GELİRLERİ KANUNUN DİĞER MALİ KANUNLARLA OLAN İLİŞKİSİ

Abdullah ÇAVUŞ/E. Vergi Müfettişi

3093 sayılı TRT Gelirleri Kanunu 04.12.1984 tarihinde kabul edilmiş ve 15.12.1984 tarihinde resmi gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

3093
sayılı kanunun kapsam ve amaç başlıklı 1. Maddesi aynen aşağıdaki gibidir.

 “Türkiye Radyo – Televizyon Kurumuna
devamlı ve yeterli gelir kaynağı sağlamak amacıyla hazırlanan bu Kanun; radyo,
televizyon, video ve birleşik cihazlar ile görsel ve/veya işitsel yayınları
alabilen her türlü cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi
hasılatından ayrılacak paylar ile çeşitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat
işlemlerini kapsar.”

3093
sayılı kanun 10 maddelik kısa bir kanun olmasına rağmen uygulama açısından
diğer bir çok kanunun 3093 sayılı kanunu ilgilendiren hükümlerinin iyi
bilinmesi gerekmektedir.

Aşağıda
detayları verileceği üzere 3093 sayılı kanun 10 maddelik bir kanun olmasına
rağmen uygulama açısından kendi dışında toplam 11 ayrı kanun ile ilişkisi
bulunmaktadır.

Türkiye
Radyo Televizyon Kurumu Anayasamızın 133. maddesi gereği Ülkemizde Kamu Hizmeti
Yayıncılığı yapmakla görevlendirilmiş tek yayın kuruluşudur.

1961
ve 1982 Anayasalarında TRT’ye ilişkin hükümler mevcuttur. TRT’nin özerkliği ve
yayınlarının tarafsızlığı da Anayasa güvencesine alınmıştır.

Özerkliğin
iki unsuru bulunmaktadır. Mali Özerklik ve İdari Özerklik. Mali özerklik için
kamu yayıncısı kurumların genel bütçenin dışında gelir unsurlarına sahip olması
ve bu yönüyle siyasi otoriteye bağımlı olmaması gerekmektedir.

Kamu
Hizmeti Yayıncılığı, “Halk için yapılan, halk tarafından finanse edilen ve
halk tarafından kontrol edilen” yayıncılıktır.

Tekrar
ifade etmek gerekirse; Kamu Hizmeti Yayıncılarına tanınmış olan özerklik ve
tarafsız yayın yapma sorumluluğunun yerine getirilebilmesi için öncelikle mali
özerkliklerinin sağlanmış olması gerekmektedir.

Anayasa
ve Kuruluş Kanunu ile TRT’ye verilmiş olan Kamu Hizmeti Yayıncılığı görevi, tüm
gelişmiş dünya ülkelerinde de benzer kurumlara verilmiş durumdadır.

Prag’da
7-8 Aralık 1994 tarihlerinde toplanan ve ülkemizin de katıldığı Avrupa Bakanlar
Konferansı’nda “Kamu Yayıncılığının Geleceği” hakkında alınan 1 nolu kararda;
kamu hizmeti yayıncılarının kamusal misyonlarını yerine getirebilmelerini
garanti edebilmek için ihtiyaç duydukları istikrarlı ve güvenli finansal
kaynağı sağlamaları konusunda, devletlerin yükümlülükleri vurgulanmıştır.

Daha
sonra, Avrupa Konseyinin 11.09.1996 tarihli “Kamu Yayıncılığının
Bağımsızlığının Garanti Edilmesi” hakkındaki 10 sayılı Tavsiye Kararı da ilave
ilkeler getirmiştir. Bu belge de,  kamu
yayın kuruşlarının kurumsal özerkliğinin ve yayın muhtevası yönünden
bağımsızlığının garanti edilmesine duyulan ihtiyaca ışık tutmaktadır. Karar
özellikle ruhsat ücretleri ve devlet bütçesinden ödenecek pay gibi kaynakların
garanti edilmesine özel bir önem vermektedir.

01.05.1999
tarihinde ise, yeni Avrupa Topluluğu Antlaşmasının yürürlüğe girmesiyle üye
ülkelerde bu anlaşmanın bir parçası haline gelen “Kamu Yayıncılığı Hakkındaki
Amsterdam Protokolü” üye devletlerin kamu yayıncılığını tanımlayarak, gerekli
finansal kaynağı sağlamakla yükümlü olduklarını bir kez daha teyit etmektedir.

Keza bir
çok diğer uluslararası mevzuatta da Kamu Hizmeti Yayıncılığının finansmanının
siyasi otoriteye bağlı olmadan sağlanması, bu tür yayıncı kuruluşlara sağlam,
sürekli ve yeterli gelir kaynaklarının temin edilmesi gerektiğine yönelik hükümler
bulunmaktadır.

Yayın
kuruluşlarının kamusal görevlerini yerine getirmelerinde finansmanın önemi
çeşitli uluslararası siyasi ve hukuki belgelerde ifadesini bulmuştur. Kamu
yayıncılığının finansmanı sadece mali bir nitelik taşımamaktadır.

Finansman
kaynakları ve bunların sağlanış yöntemi, yayın içeriğini ve kuruluşlarının
yapısını da doğrudan belirlemektedir. Finansal sistem için yapılacak tercih bu
anlamda kamu yayıncılığının niteliğini belirleyecek hayati bir tercihtir.

 Ülkemizde ise bu amaçla 1984 yılında 3093
sayılı TRT Gelirleri Kanunu çıkarılmıştır.

3093
sayılı kanunun kapsam ve amaç başlıklı 1. Maddesi aynen aşağıdaki gibidir.

 “Türkiye Radyo – Televizyon Kurumuna devamlı
ve yeterli gelir kaynağı sağlamak amacıyla hazırlanan bu Kanun; radyo,
televizyon, video ve birleşik cihazlar ile görsel ve/veya işitsel yayınları
alabilen her türlü cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi hasılatından
ayrılacak paylar ile çeşitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat işlemlerini kapsar.”

Toplam
10 maddeden oluşan 3093 sayılı kanunda, vergi kanunlarında olduğu gibi usule
ilişkin düzenleyici hükümler bulunmamaktadır.

3093
sayılı kanun 10 maddelik kısa bir kanun olmasına rağmen uygulama açısından
diğer bir çok kanunun 3093 sayılı kanunu ilgilendiren hükümlerinin iyi
bilinmesi gerekmektedir.

Aşağıda
detayları verileceği üzere 3093 sayılı kanun 10 maddelik bir kanun olmasına
rağmen uygulama açısından kendi dışında toplam 11 ayrı kanun ile ilişkisi
bulunmaktadır

Bilindiği
üzere, genel vergi hukuku açısından TRT Gelirleri vergi benzeri olup parafiskal
gelir grubu içerisinde yer almaktadır.

Bu
nedenle vergilendirme aşamalarının yanında, beyanname benzeri kanunda süreleri
belirtilen diğer yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi halinde
mükelleflere uygulanacak usulsüzlük cezaları ve diğer müeyyidelerin yanında
zamanaşımı, tebligat yapılacak kimseler, tebligat usullerine ilişkin
düzenlemeler 3093 sayılı kanunda bulunmamaktadır.

Bununla
birlikte 3093 sayılı kanunda diğer bazı kanunlara atıf yapılmaktadır. Son
olarak 3093 sayılı kanunda atıf yapılmamış olsa da yapılan bazı düzenleyici
işlemler doğrudan 3093 sayılı kanunu ilgilendirmektedir. Örneğin bandrolsüz
cihaz satanlar adına kesilecek olan para cezası 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
ilgilendirmektedir.

3093
Sayılı TRT Gelirleri Kanunu İle İlişkili Diğer Kanunlar aşağıdaki gibidir.

  1. 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
    Hakkındaki Kanun,
  2. 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu,
  3. Borçlar Kanunu ödeme ve kıst ödemeye ilişkin
    hükümler, genel hükümleri
  4. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu İncelemeye ilişkin
    hükümleri
  5. Genel Vergi Hukuku, vergilendirme aşamaları,
    tarh, tebliğ, tahakkuk, tahsile ilişkin hükümler,
  6. 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu,
  7. Katma değer Vergisi Kanunun ithalatta matraha
    dahil olan unsurlara ilişkin hükümleri,
  8. TRT enerji payı hesabında matraha dahil olan
    unsurlar açısından EPDK enerji mevzuatı,

9.    Tek
Düzen hesap Planın, Bilanço, Mizan, Gelir Tablosuna ilişkin hükümleri

10.
 Bandrole tabi cihaz ithalatları yönüyle
gümrük mevzuatının ilgili kısımları

11.
7201 sayılı Tebligat Kanunu

Görüleceği üzere 3093 sayılı kanun
hükümlerinin doğru olarak uygulanabilmesi için yukarıda belirtilen çok sayıdaki
kanununu 3093 sayılı TRT Gelirleri Kanununu ilgilendiren hükümlerinin bilinmesi
gerekmektedir.

Hakkında admin

Check Also

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ UYGULAMASINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ UYGULAMASINDA SIKÇA SORULAN SORULAR 1. Bu uygulamadan kaç ay yararlanabilirim? Kısa çalışma …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×